son dakika haberleriburçlargünlük burç yorumlarıgüncelgündem haberlerisporkimdirmagazinötvkdv3 sayfa haberlerihaberlerdolareuroaltınbitcoinmasterchefsurvuvor
DOLAR
18,5372
EURO
18,3612
ALTIN
1.013,61
BIST
3.392,13
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
20°C
İstanbul
20°C
Az Bulutlu
Salı Az Bulutlu
20°C
Çarşamba Az Bulutlu
21°C
Perşembe Az Bulutlu
21°C
Cuma Az Bulutlu
21°C

‘Yatırım teşviklerde’ iptaller doruğa çıktı

‘Yatırım teşviklerde’ iptaller doruğa çıktı
21.09.2022 06:48
0
A+
A-

Merve YİĞİTCAN – İSTANBUL

İşletme sermayelerinde yaşanan erozyon ve finansmana erişimde yaşanan darboğaz yatırımları sekteye uğratmaya devam ediyor. Bu yılın Ocak-Temmuz periyodunda iptal edilen yatırımların toplam yatırımlara oranı son 5 yılın en yüksek düzeyine çıktı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından açıklanan yatırım teşvik evrakı istatistiklerine nazaran, 2022’nin 7 ayında toplam 1507 yatırım evrakı iptal edilirken, iptallerin kelam konusu devirde açıklanan toplam yatırım teşvik dokümanlarına oranı yüzde 23,4’e çıktı. Finansmanda yaşanan darboğazın daha da artması yeni yatırımlarda düşüşe, düzenlenen teşvik evraklarında ise iptallerin artışına yol açacağından telaş ediliyor.

7 ayda iptallerin fiyatı 14,5 milyar TL

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, aylık olarak yatırım teşvik evrakı istatistiklerini yayınlarken bununla birlikte iptal edilen yatırım teşvik evrakı listesini de kamuoyuyla paylaşıyor. Yatırım teşvik evrakı kullanılarak yatırıma başlanmamış yahut evrak kullanılarak devlet takviyelerinden yararlanılmamış olması halinde yatırımcıların yatırım teşvik evrakı iptal ediliyor. 2022’nin 7 aylık devrine bakıldığında iptal yatırım teşvik evraklarının adet ve oran bazında son 5 yılın en yüksek düzeyine çıktığı görülüyor. Bu tarafıyla istatistik endüstrinin yatırım kaslarındaki zayıflamayı ortaya koyuyor.

DÜNYA’nın Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bilgilerinden derlediği bilgiye nazaran, Ocak-Temmuz 2022 devrinde iptal edilen toplam yatırım teşvik evrakı adedi 1507 olarak gerçekleşti. 7 ayda iptal edilen yatırımların toplam yatırım fiyatı 14 milyar 575 milyon TL olurken, ilgili yatırımların istihdam kelamı 59 bin 671 idi. Kelam konusu 7 aylık periyotta açıklanan toplam yatırım teşvik dokümanı adedi 6 bin 439 olurken, toplam sabit yatırım fiyatı 257,1 milyar TL, istihdam kelamı ise 184 bin 159 olarak açıklandı. İlgili devirde iptal yatırımların toplam yatırım teşvik evraklarına oranı yüzde 23,4 olarak hesaplandı.

Pandemi yılında oran yüzde 18’di

Peki iptal edilen yatırım teşvik dokümanlarında 2017-2021 yıllarını kapsayan 5 yıllık periyotta nasıl bir performans izlendi? İstatistiklere bakıldığında, iptallerin yatırım teşvik dokümanlarının toplam yatırım teşvik dokümanlarına oranına bakıldığında, Ocak-Temmuz 2022 devrine en yakın yüksek oran yüzde 18 ile pandemi yılı olarak anılan 2020’de rastlandı. Yıllar bazında geriye giderek bakıldığında, 2021’de toplam 12 bin 665 adet yatırım teşvik dokümanı düzenlenirken, yalnızca 748 adet yatırım teşvik dokümanı iptal edildi. İptallerin toplam yatırım teşvik evraklarına oranı yüzde 5 olarak gerçekleşti. 2020 yılına bakıldığında iptallerde bir ağırlaşma görülüyor. Kelam konusu yıl 10 bin 384 adet yatırım teşvik dokümanı düzenlenirken, 1915 adet yatırım teşvik dokümanının de iptali gerçekleştirildi. İptal oranı ise 2020’de yüzde 18 olarak hesaplandı.

Pandemi kasırgası öncesi 2019 yılında ise toplamda 5 bin 598 yatırım teşvik dokümanı düzenlenirken, iptal edilen yatırım teşvik dokümanı adedi 429 oldu. İptallerin oranı yüzde 7 ile istikrarlı bir görünüm sergiledi. 2018 yılında 5 bin 700 olan toplam yatırım teşvik evrakına rağmen 576 adet yatırım teşvik evrakı için iptal kararı alındı. İptallerin toplam yatırımlara oranı yüzde 10 olarak gerçekleşti. Son olarak datayı incelemeye başladığımız 2017 yılına bakıldığında toplam yatırım teşvik dokümanı adedi 7 bin 196, iptal edilen yatırım teşvik evrakı adedi ise 429 olarak kayda geçti. Bu devirde iptallerin oranı ise yüzde 7 olarak hesaplandı.

Sanko ve Nursan Denizcilik de yatırım teşvik dokümanı iptal edilenler arasında

Bu yılın 7 aylık periyodunda iptali ilan edilen yatırım teşvik evrakı istatistiklerine baktığımızda, yatırım meblağı bakımında en yüksek olan iptalleri de mercek altına aldık. Buna nazaran, Sanko Tekstil’in Gaziantep’te hayata geçireceği pamuk ipliği üretimine ait 21 Ocak 2022 evrak tarihli 972,5 milyon TL’lik sabit yatırım dengeli teşvik dokümanı için iptal düzenlemesi yapıldı. Yeniden Nursan Denizcilik’in 21 Ağustos 2015 evrak tarihli 406,19 milyon TL’lik sabit yatırım fiyatına sahip teşvik dokümanı bu periyotta iptal edildi. İptal edilenler ortasında 12 Haziran 2021 evrak tarihli Akmercan Adıyaman Doğal Gaz Dağıtım’ın 423,7 milyon TL’lik yatırımı için düzenlenen evrak de bulunuyor. Yabancı sermayeli Solarvan Güneş Gücü ve Ekipmanları firmasının 23 Ocak 2013 evrak tarihli 213,5 milyon TL’lik sabit yatırım dengeli yatırımı için düzenlenen yatırım teşvik evrakının kelam konusu periyotta iptali gerçekleşirken, SESA Ambalaj’ın İzmir’de 177,6 milyon TL sabit yatırım fiyatındaki yatırımı için düzenlenen yatırım teşvik evrakı de iptal edilenler ortasında dikkat çekiyor. 5 Haziran 2016 doküman tarihli Çakan RR İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret LTD’nin Aydın’da 174,5 milyon TL yatırım teşvikle hayata geçirme taahhüdü verdiği otel yatırımı için de düzenlenen yatırım teşvik evrakı iptal edilirken, 18 Haziran 2015 tarihli Blue World Taşımacılık’a ilişkin 155 milyon TL’lik ve 18 Ağustos 2015 doküman tarihli Green World Nakliyeciliğe ilişkin 155 milyon TL’lik yatırımların teşvik dokümanları de iptal edilenler ortasında.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.