Afet sonrası yeniden imar: 3 yılda 3,6 trilyon lira

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan “Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu”, afetin boyutlarını ve bölgedeki projeleri ortaya koydu. Rapora göre, merkezi yönetim bütçesi kaynaklarından 2025 yılı sonu itibarıyla toplam 3,6 trilyon lira (yaklaşık 91,5 milyar dolar) harcama yapıldı.

Kalıcı Konut ve İş Yerleri

• 3 yıl içinde afetzedelerin barınma ihtiyacına öncelik verildi.
• Bugüne kadar gerçekleştirilen kura törenleriyle 433 bin 667 konut ve 21 bin 690 iş yeri hak sahiplerine teslim edildi.

Eğitim ve Üniversiteler

• 13 bin 321 yeni derslik için 72 milyar lira harcandı.
• 2 bin 776 derslik güçlendirmesi için 6,9 milyar lira ayrıldı.
• Çalışmalar tamamlandığında derslik sayısında %15 artış sağlanacak.
• Üniversiteler için 5,1 milyar lira harcama yapıldı, 2026 Yatırım Programı’nda ek 2,4 milyar lira ödenek ayrıldı.

İş Gücü ve İstihdam

• Deprem bölgesindeki 11 ilde 60 bin 582 kişi işbaşı eğitim programları ve meslek kurslarından faydalandı.
• Bu alana 2,9 milyar lira kaynak aktarıldı.

Yerel Yönetimler ve Altyapı

• Belediyelere hizmetlerin aksamadan yürütülmesi için 4 milyar lira nakdi kaynak gönderildi.
• Toplam proje tutarı 21,9 milyar lira olan altyapı ve araç ekipman yatırımları hayata geçirildi.
• Enerji altyapısında, özellikle elektrik dağıtım şebekesi için 51,1 milyar lira harcandı.

Ulaştırma ve Tarım

• Kara yolu ve otoyollarda 19,8 milyar lira harcama yapıldı.
• Yeni yerleşim yerlerine erişim için 40 milyar lira, kent içi yollar için 8,5 milyar lira ayrıldı.
• Demir yolu hatlarının onarımı için 26,4 milyar lira yatırım yapıldı; 2027’ye kadar toplam 31,5 milyar lira harcama planlanıyor.
• Tarım sektöründe 2025’te 17,4 milyar lira destek ödemesi gerçekleştirildi.

Sanayi ve Ekonomi

• Deprem bölgesinin üretim ve ihracat üssü olarak yeniden ayağa kalkması için çalışmalar sürüyor.
• Küçük sanayi sitesi (KSS) yatırımları, KOSGEB ve kalkınma ajansları aracılığıyla sanayicilere destek sağlandı.
• Toplam 17,6 milyar liralık kaynak sanayi kesiminin toparlanması için harekete geçirildi.

Toparlanma Sürecinde Büyük İlerleme

Raporda, uzun vadeli ve yoğun çalışmalar neticesinde toparlanma sürecinin büyük ölçüde tamamlandığı vurgulandı:

“İyileştirme çalışmalarında kapsayıcı, planlı ve birbirini tamamlayan yatırımlar gerçekleştirilerek gerekli finansman ve insan kaynağı seferber edilmiştir. Depremden etkilenen vatandaşların kalıcı konut ihtiyaçlarının tamamen karşılanması, kamu hizmetlerinin etkin şekilde yürütülmesi ve ekonomik-sosyal hayatın iyileştirilmesine yönelik çalışmalarda büyük ilerleme kaydedilmiştir.”