Doğu Türkistan’dan Tarihi Dilekçe

Tarihi Dilekçe ile Yeni Bir Başlangıç

Doğu Türkistanlılar, Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti (DTSH) ve Doğu Türkistan Milli Hareketi (DTMH) aracılığıyla 5 Mayıs Salı günü Birleşmiş Milletler Dekolonizasyon Özel Komitesi’ne (C-24) önemli bir dilekçe sundu. Bu tarihi başvuruda, Doğu Türkistan’ın resmi olarak “Kendi Kendini Yönetemeyen Bölge” (Non-Self-Governing Territory) olarak kaydedilmesi istendi.

Çin İlhakının Tarihi ve Etkileri

Doğu Türkistan, Çin’in “Sincan Uygur Özerk Bölgesi” adı altında sömürgeleştirdiği bir bölgedir. 1949 yılına kadar bağımsız bir devlet olan Doğu Türkistan Cumhuriyeti’nin varlığı, Çin Halk Cumhuriyeti’nin işgaliyle sona ermiştir. Dilekçede, Doğu Türkistan’ın Çin kontrolüne geçişini meşrulaştıran hiçbir anlaşmanın halk oylaması ya da kamu iradesini yansıtan bir belge ile desteklenmediği vurgulanmaktadır. İşgal süresince, yerli Türk nüfusu önemli ölçüde azalırken, Çinli sömürgeci nüfus oranı hızlı bir artış göstermiştir.

İnsan Hakları Mücadelesi ve Soykırım İddiaları

DTSH Cumhurbaşkanı Dr. Mamtimin Ala, “Doğu Türkistan halkı, dekolonizasyon çerçevesinde uluslararası bağımsızlık mücadelesi talep ediyor. Bu aşamayı geçmek, insan hakları meselesi olmanın ötesinde bir uluslararası mesele” açıklamasında bulundu. Dilekçe, Uygur, Kazak, Kırgız ve diğer Türk halklarına yönelik 13 yıldır süren soykırım iddialarında, mevcut insan hakları mekanizmalarının yetersiz kaldığını gösteriyor.

Dilekçede ayrıca, BM’nin 2022 yılı raporundaki insanlığa karşı suç tespitlerine ve Avrupa’daki bazı ülkelerin “soykırım” kararlarına rağmen, kitlesel toplama kampları ve zorla çalıştırmanın devam ettiği ifade edilmektedir.

Talepler ve Öneriler

Bu kapsamda, dilekçede BM Genel Kurulu’ndan şu taleplerin iletildiği kaydedilmektedir:
• Çin Halk Cumhuriyeti’nin, Doğu Türkistan üzerinde resmi bir “işgalci güç” olarak tanımlanması.
• Doğu Türkistan halkının devredilemez kendi kaderini tayin ve bağımsızlık hakkının teyit edilmesi.
• Tüm devletlerin ve BM kuruluşlarının, Doğu Türkistan halkının bağımsızlık mücadelesine maddi ve manevi destek sağlaması.

🔍 Arka Plan:Doğu Türkistan, 1949’daki Çin Halk Cumhuriyeti işgali öncesinde bağımsız bir devletti. Sömürgeci politikalar, bölgedeki demografik yapıyı köklü bir şekilde değiştirmiştir. Son yıllarda, Uygurlara ve diğer Türk halklarına yönelik soykırım iddiaları uluslararası alanda tartışılmaktadır.

✍️ Editör Yorumu:Bu dilekçe, Doğu Türkistan halkının uluslararası arenada bağımsızlık mücadelesi için önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. Gelen bu tür başvurular, dünya gündeminde cinayet ve insan hakları ihlalleri konularını yeniden düşündürebilir. DTŞH ve DTMH’nın bu girişimleri, Doğu Türkistan’ın özgürlük mücadelesinin görünürlüğünü artırma potansiyeli taşımaktadır.