İran Hürmüz Boğazı’nı kapattı! Petrol ve altın fiyatları fırlayacak mı?

ABD ve İsrail ile yaşanan askeri gerilimin ardından Tahran yönetiminden dünya ekonomisini sarsacak hamle geldi. İran, küresel enerji ticaretinin “şah damarı” olarak kabul edilen Hürmüz Boğazı’nı trafiğe kapattığını resmen duyurdu.

Açıklamanın hemen ardından bölgedeki tanker hareketliliği bıçak gibi kesilirken, gemi takip sistemleri boğazdaki dev yük gemilerinin hızlarının sıfıra indiğini raporladı. Bu gelişme, pandemiden bu yana toparlanmaya çalışan küresel ekonomi için en büyük kriz senaryosunu başlattı.

Günlük 20 Milyon Varillik Sevkiyat Durdu: Enerji Arzında “Kritik Eşik”

Arap Yarımadası ile İran arasında yer alan Hürmüz Boğazı, dünyadaki toplam petrol arzının yaklaşık beşte birine ev sahipliği yapıyor.

• Devasa Hacim: Günlük yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve türevi bu dar geçitten geçiyor.

• Stratejik Konum: Küresel petrol ticaretinin ana arteri olan bu bölgenin kapanması, enerji arz zincirinin tamamen kopması anlamına geliyor.

Petrol 150 Dolar, Altın 6.500 Dolar mı Olacak?

Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, boğazın kapanmasının piyasalarda “tsunami etkisi” yaratacağı konusunda uyarıyor. Rizvi’nin projeksiyonuna göre tam kapanma senaryosunda bizi bekleyen tablo şöyle:

• Brent Petrol: Varil başına 130-150 dolar bandına çıkabilir.

• Altın: Güvenli liman arayışıyla 6.500 doların üzerine tırmanabilir.

• Enflasyon: ABD enflasyonunun yeniden %4,5 seviyelerine dönmesi ve küresel büyümenin %1,5 oranında baskılanması bekleniyor.

Avrupa İçin Doğal Gaz Krizi Kapıda

Sadece petrol değil, doğal gaz piyasaları da teyakkuzda. Goldman Sachs analizlerine göre, boğazdaki akışın yarıya düşmesi bile fiyatları anında 110 dolara çekecek.

Avrupa tarafında ise TTF referans fiyatlarının 74 euro/MWh seviyesine çıkabileceği tahmin ediliyor. ABD, kendi üretimi ve LNG imkanları sayesinde bu krizden daha az hasarla sıyrılabilirken; Rusya gazına ambargo uygulayan ve Körfez’e yönelen Avrupa Birliği, krizin en büyük mağduru olma riskiyle karşı karşıya.

Kazananlar ve Kaybedenler: Hangi Ülkeler Risk Altında?

Jeopolitik bu sarsıntı, küresel dengeleri yeniden kartların karılmasına zorluyor:

Analist Notu: “Alternatif güzergâhlar (BAE’nin Fujairah hattı veya Suudi Arabistan’ın boru hatları) mevcut talebi karşılamada yetersiz kalıyor. Bu da tedarik zincirindeki kırılganlığı en üst seviyeye çıkarıyor.”

Küresel Resesyon Kapıda mı?

Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması, küresel GSYH’de %0,8’lik bir daralmaya yol açabilir. Enerji bağımlılığı %80-95 seviyelerinde olan gelişmekte olan ülkelerde ise gıda enflasyonu ve yaşam maliyeti krizinin derinleşmesi, sosyal çalkantıları da beraberinde getirebilir.